Hızlı Başvuru
GAD-7 Nedir?
Generalized Anxiety Disorder-7 (GAD-7), 2006 yılında Spitzer, Kroenke, Williams ve Löwe tarafından geliştirildi. Orijinal çalışma Archives of Internal Medicine'de yayımlandı. 7 maddeden oluşuyor, her biri 0-3 arası Likert tipi puanlanıyor, toplam skor 0-21.
Orijinal validasyon çalışmasında iç tutarlılık mükemmel düzeyde: Cronbach α = 0.92. Test-tekrar test güvenirliği de 0.83 ile oldukça yüksek. Ölçek birincil bakım ortamında 2.740 hasta üzerinde geliştirildi; yani laboratuvar koşullarında değil, gerçek klinik pratikte doğrulandı.
Türkçe uyarlaması Konkan ve arkadaşları tarafından 2013 yılında yapıldı ve Türk Psikiyatri Dergisi'nde yayımlandı. Türkçe formun Cronbach α değeri 0.85, orijinalden biraz düşük ama klinik kullanım için gayet yeterli.
Puanlama Tablosu
Her madde "son iki hafta" zaman dilimini sorar. Hasta, belirtinin ne sıklıkta yaşandığını işaretler:
| Yanıt | Puan | Açıklama |
|---|---|---|
| Hiç | 0 | Belirtiyi yaşamamış |
| Birkaç gün | 1 | Haftada 1-6 gün arası |
| Günlerin yarısından fazlası | 2 | Haftanın 7+ günü |
| Hemen her gün | 3 | Neredeyse her gün |
Toplam skor: 7 maddenin puanlarının toplamı. Minimum 0, maksimum 21.
Şiddet Kategorileri ve Klinik Anlamları
Klinik müdahale gerekmez. Normal kaygı düzeyi. Hastayı bilgilendirin ve gerekirse 3-6 ay sonra tekrar değerlendirin.
Psikoeğitim ve yaşam tarzı müdahaleleri yeterli olabilir. Gevşeme teknikleri, düzenli egzersiz, kafein kısıtlaması önerilir. 4 hafta sonra tekrar değerlendirin, skor artıyorsa veya işlevsellik bozuluyorsa tedavi planını gözden geçirin.
Tedavi planı başlatılmalı. BDT birinci basamak tercihtir. Farmakoterapi (SSRI/SNRI) hastanın tercihi ve klinik duruma göre değerlendirilir. Bu aralık GAD-7 tarama kesme puanıdır (≥10: duyarlılık %89, özgüllük %82).
Aktif tedavi şart. Farmakoterapi genellikle gereklidir; kombine tedavi (ilaç + BDT) en etkili yaklaşımdır. İntihar riski ve komorbid depresyon mutlaka sorgulanmalı. Psikiyatrik konsültasyon, 2 haftada bir izleme.
Kesme puanı ≥10 ile duyarlılık %89, özgüllük %82'dir (Spitzer ve ark., 2006). Şiddetli anksiyetede PHQ-9 ile depresyon taraması da yapılmalı, bu iki durum %60'ın üzerinde komorbidite gösterir.
GAD-7 Maddeleri
Referans için, GAD-7'nin 7 maddesi:
| # | Madde (Türkçe) | Hedef Belirti |
|---|---|---|
| 1 | Gerginlik, sinirlilik veya kenarında olma hissi | Gerginlik |
| 2 | Endişeyi durduramama veya kontrol edememe | Kontrol edilemeyen endişe |
| 3 | Çeşitli şeyler hakkında aşırı endişelenme | Aşırı endişe |
| 4 | Rahatlamakta güçlük çekme | Gevşeme güçlüğü |
| 5 | Huzursuzluk (yerinde duramama) | Huzursuzluk |
| 6 | Kolay sinirlenme veya huysuzluk | İrritabilite |
| 7 | Kötü bir şey olacakmış gibi korkma | Felaket beklentisi |
Tedavi Yanıtını Değerlendirme
GAD-7'nin gerçek değeri tek bir ölçümde değil, zaman serisi verisinde ortaya çıkar. Tedavi başlangıcından itibaren düzenli uygulama, müdahalenin işe yarayıp yaramadığını somut rakamlarla gösterir.
| Değişim | Yorum | Aksiyon |
|---|---|---|
| ≥4 puan düşüş | Klinik olarak anlamlı iyileşme | Tedaviye devam |
| Skor < 5 | Remisyon | Sürdürüm planla, nüks belirtilerini izle |
| Skor 5-9'a düşüş | Kısmi yanıt | Tedavi optimizasyonu (doz ayarı, BDT modül ekleme) |
| Değişim yok veya artış | Tedaviye yanıtsızlık | Tanıyı gözden geçir, komorbidite ara, tedavi değiştir |
SSRI/SNRI tedavisinde 4-6 hafta yeterli doz ve süre sonunda GAD-7 skorunda anlamlı düşüş beklenir. BDT'de ise 8-12 seans sonrasına bakmak daha gerçekçi. Skor 5'in altına inmesi remisyon demek, ama anksiyete bozukluklarında nüks oranı yüksek olduğundan, remisyon sonrası 6-12 ay izleme kritik.
Klinik İpuçları
Zamanlama. GAD-7'yi seans öncesi uygulayın. Seans içinde veya sonrasında uygulanan ölçümler, terapötik etkileşimden etkilenir ve baseline durumu yansıtmaz. Dijital platformlarda hastaya randevudan 1-2 saat önce SMS göndermek en pratik yol.
Skorları hastanızla paylaşın. "Geçen ay anksiyeteniz 17'ydi, bugün 12'ye düştü" gibi somut geri bildirim, hastanın tedaviye güvenini artırır. Sayılar soyut hislerden daha ikna edici. Özellikle anksiyöz hastalar "gerçekten düzeliyorum" duyma ihtiyacı duyar.
GAD-7 sadece yaygın anksiyeteyi ölçmez. Bu, ölçeğin en az bilinen özelliklerinden biri. GAD-7 transdiagnostik bir araç olarak da işlev görür: panik bozukluk, sosyal anksiyete bozukluğu ve TSSB belirtilerini de yakalar. Spitzer ve ark. (2006) orijinal çalışmada, GAD-7'nin panik bozukluk için duyarlılığını %74, sosyal anksiyete için %72 olarak raporladı. Tek bir ölçekle birden fazla anksiyete bozukluğunu taramak istiyorsanız, GAD-7 iyi bir başlangıç noktası.
Türk kültürel bağlamı. Kaygı Türk hastalar arasında sıklıkla somatik şikayetlerle ifade edilir, baş ağrısı, mide bulantısı, göğüste sıkışma, nefes darlığı. GAD-7'nin maddeleri bilişsel ve duygusal belirtilere odaklanır, somatik belirtileri doğrudan sormaz. Bu yüzden skoru klinik gözlemle birlikte yorumlamak önemli. Hasta "hep bir sıkıntım var ama ne olduğunu bilmiyorum" diyorsa, GAD-7 skoru düşük çıksa bile anksiyeteyi dışlamayın.
Türkçe Geçerlilik Bilgileri
GAD-7'nin Türkçe uyarlaması Konkan, Şenormancı, Güçlü, Aydın ve Sungur tarafından 2013 yılında yapıldı. Çalışma Türk Psikiyatri Dergisi'nde yayımlandı. İç tutarlılık katsayısı (Cronbach α) 0.85, madde-toplam korelasyonları 0.47-0.73 arasında bulundu.
GAD-7 kamu malıdır. Telif hakkı veya lisans ücreti yoktur. Klinik pratikte ve araştırmada özgürce kullanılabilir. Pfizer'ın web sitesinden orijinal İngilizce form ve onaylı çevirilere ulaşılabilir.
Sınırlılıklar
GAD-7 güçlü ve pratik bir araç ama her ölçek gibi kör noktaları var:
- Anksiyete bozukluklarını ayırt etmez. Yaygın anksiyete, panik bozukluk, sosyal anksiyete ve OKB'nin hepsinde yüksek skor çıkabilir. GAD-7 "anksiyete var mı" sorusunu yanıtlar, "ne tür anksiyete" sorusunu yanıtlamaz. Ayırıcı tanı için klinik görüşme zorunlu.
- Öz-bildirime dayalıdır. Anksiyöz hastalar belirtilerini büyütebilir; tersine, kaçınma davranışı belirgin olanlarda skor yapay düşük çıkabilir. "Endişelenmiyorum çünkü hiçbir şey yapmıyorum" paradoksuna dikkat.
- Somatik belirtileri yeterince kapsamaz. Kas gerginliği, uyku bozukluğu, gastrointestinal şikayetler gibi anksiyetenin bedensel yüzü GAD-7'de doğrudan sorulmuyor. Türk hastalarında bu özellikle önemli bir boşluk.
- 7 maddede kalabalık bir yapıyı ölçüyor. Bu kadar az maddeyle tüm anksiyete spektrumunu yakalamaya çalışmak kaçınılmaz olarak bazı nüansları kaçırır. Obsesif düşünceler, agorafobi, spesifik fobiler GAD-7 radarının dışında kalır.
Kaynaklar
- Spitzer RL, Kroenke K, Williams JBW, Löwe B. A Brief Measure for Assessing Generalized Anxiety Disorder: The GAD-7. Arch Intern Med. 2006;166(10):1092-1097.
- Konkan R, Şenormancı Ö, Güçlü O, Aydın E, Sungur MZ. Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7) Testi Türkçe Uyarlaması, Geçerlik ve Güvenirliği. Nöropsikiyatri Arşivi / Türk Psikiyatri Dergisi. 2013;50:53-58.
- Löwe B, Decker O, Müller S, et al. Validation and Standardization of the Generalized Anxiety Disorder Screener (GAD-7) in the General Population. Medical Care. 2008;46(3):266-274.